IELTS Reading: True, False, Not Given Soruları Nasıl Çözülür?
IELTS Reading'in en çok puan kaybettiren soru tipi olan True/False/Not Given ve Yes/No/Not Given sorularını adım adım çözme stratejisi, tuzaklar ve örnek cümleler.
IELTS Reading'de öğrencilerin en fazla puan kaybettiği soru tipi hangisi diye sorulsaydı, cevap büyük ihtimalle şu olurdu: True / False / Not Given.Sebebi basit: üç seçenekten biri görünürde basit ama pratikte sinir bozucudur — Not Given. Çoğu öğrenci "metinde göremiyorum" ile "metinde buna aykırı bir şey var" arasındaki farkı hissedemez ve iki seçenek arasında gidip gelir.Bu rehberde bu soru tipini sistemli bir mantıkla çözmeyi, sık kurulan tuzakları tanımayı ve özgüvenle cevap vermeyi ele alıyoruz.
T/F/NG ile Y/N/NG Arasındaki Fark
İki ayrı format vardır:
Format
Kullanıldığı yer
Ne test eder?
True / False / Not Given
Metinde gerçek bilgi (facts, data, descriptions)
Yazarın sunduğu bilgilerle önerme uyuşuyor mu?
Yes / No / Not Given
Yazarın görüşü veya iddiası
Önerme yazarın görüşüyle örtüşüyor mu?
Pratikte çözüm stratejisi her ikisi için aynıdır; yalnızca odaklandığınız şey değişir.
Üç Seçeneğin Kesin Tanımı
TRUE / YES
Önermede söylenen şey metindeki bilgiyle tam örtüşüyor. Aynı kelimeler olmak zorunda değil — paraphrase edilmiş de olabilir, ama anlam aynı.
FALSE / NO
Önermede söylenen şey metindeki bilgiyle açıkça çelişiyor. Metinde tam tersi yazıyor.
NOT GIVEN
Önermede söylenen şey metinde hiç ele alınmıyor. Ne doğruluyor ne de yanlışlanıyor — konu yok.
Altın kural: NOT GIVEN seçmek için metinde o konudan hiç bahsedilmemiş olması gerekir. "Benim bilgime göre bu doğru" ya da "mantıken böyle olmalı" geçerli bir gerekçe değildir. Metinde ne yazıyorsa o kadar.
Adım Adım Çözüm Stratejisi
Adım 1: Önce metni değil, soruyu okuyun
Her soru belirli bir anahtar kavram içerir. Bu kavramı metinde aramadan önce zihinsel olarak belleğinize kaydedin.
Adım 2: Metinde o kavramın geçtiği bölümü bulun
Soru sırası genellikle metnin akışını izler — 1. soru girişteyse, 2. soru biraz ilerindedir. Bu doğrusal yapıya güvenerek aramayı daraltın.
Adım 3: Önce FALSE olup olmadığını kontrol edin
FALSE en kolay tanınan seçenektir çünkü açık bir çelişki vardır. Metinde şöyle yazıyorsa önermede tam tersi bir iddia olacaktır.
Adım 4: TRUE mi, NOT GIVEN mi?
Bu, sorunun zorlaştığı kısımdır. Şu soruyu sorun:
"Bu önerme için metinde bir kanıt var mı — olumlu ya da olumsuz?"
Kanıt varsa ve önerme ile örtüşüyorsa → TRUE
Kanıt varsa ve önerme ile çelişiyorsa → FALSE
Kanıt yoksa — konu hiç geçmiyorsa → NOT GIVEN
Adım 5: Dış bilginizi devre dışı bırakın
Bu soru tipinin en büyük tuzağı budur. Soru konusu hakkında gerçek hayatta bir şeyler biliyorsanız, o bilgiyi tamamen görmezden gelin. Yalnızca metnin söyledikleri geçerlidir.
Tuzaklar ve Örnekler
Tuzak 1: Kısmi doğrular
Metin:"The study found that regular exercise reduced stress levels in participants aged 18–30."Önerme:"The study found that regular exercise reduced stress levels in all age groups."Cevap: FALSE — metinde "all age groups" değil "aged 18–30" yazıyor.
Tuzak 2: Mantıksal çıkarım tuzağı
Metin:"The new policy was introduced in January. The committee approved it unanimously."Önerme:"The committee had been planning the policy for several months before January."Cevap: NOT GIVEN — metinde planlama sürecinden hiç bahsedilmiyor. Mantıken "planlanmış olmalı" diyebilirsiniz ama metin bunu söylemiyor.
Tuzak 3: Paraphrase yanılgısı
Metin:"The company saw a significant drop in revenue during the third quarter."Önerme:"The company's profits fell sharply in the third quarter."Dikkat: revenue (gelir) ile profit (kâr) farklı kavramlardır. Bu önerme için metinde ne söyleniyor?
"Revenue" düştü deniyor — "profit" hakkında hiçbir şey söylenmiyor.
Cevap: NOT GIVEN
Tuzak 4: Rakam ve oran hataları
Metin:"Over 60% of respondents said they preferred working from home."Önerme:"The majority of respondents preferred working from home.""Over 60%" çoğunluk (majority = over 50%) sayılır.
Cevap: TRUE
Metin:"Over 60% of respondents said they preferred working from home."Önerme:"Most respondents strongly preferred working from home.""Strongly preferred" metinde geçmiyor — yalnızca "preferred" var.
Cevap: NOT GIVEN
Zaman Baskısı Altında Karar Vermek
IELTS Reading'de her soruya yaklaşık 90 saniye düşer (60 soru × 60 dakika değil — 40 soru, 60 dakika). T/F/NG sorularında kararsız kalıp 3-4 dakika harcarsanız diğer sorulardan çalıyorsunuz demektir.Pratik kural: 60 saniyeyi geçtiyseniz en makul tahmini yazın ve geçin. NOT GIVEN genellikle göz ardı edilen doğru cevaptır — şüphelendiğinizde NOT GIVEN'ı düşünün.
Academic vs. General Training Farkı
Academic Reading
General Training Reading
Metin karmaşıklığı
Yüksek (akademik/bilimsel)
Orta (iş dünyası, günlük hayat)
T/F/NG sıklığı
Her sınavda neredeyse kesin
Zaman zaman çıkar
Pasaj sayısı
3 uzun pasaj
2-3 kısa + 1 uzun pasaj
Süre
60 dakika
60 dakika
Her iki formatta da strateji aynıdır; Academic'te dil daha ağır olduğundan paragraf bulma daha zaman alabilir.
Türk Öğrencilerin Sık Yaptığı Hatalar
1. "Ben bunu biliyorum, doğru olmalı"
Dışarıdan bilgi getiren her çözüm yöntemi yanlışa gider. Metin dışı bilgi yasaktır.
2. NOT GIVEN'dan kaçınmak
Türk eğitim sisteminde "boş bırakmamak" alışkanlığı gelişir. IELTS'te NOT GIVEN meşru bir cevaptır ve sıklıkla çıkar. Kullanmaktan çekinmeyin.
3. İlk okumada cevap aramak
Pasajı hızlıca tarayıp soru anahtar kelimelerini bulmak daha hızlıdır. Pasajı baştan sona okuyup sonra sorulara dönmek çoğunlukla zaman kaybıdır.
4. Eş anlamlı kelime farklılıklarını gözden kaçırmak
increase ile surge, reported ile concluded, suggested ile proved gibi nüanslı farklar sıklıkla tuzak olarak kullanılır. Akademik kelime hazinesi bu yüzden kritiktir.
5. Soru sırasına güvenmemek
Sorular genellikle pasajın akışını izler. 3. sorunun cevabını tüm pasajı tarayarak aramak yerine 2. ve 4. soruların cevaplarını bulduğunuz bölgelerin arasına bakın.
Yanlış ya da kararsız kaldığınız her soru için metindeki ilgili cümleyi bulun.
Neden TRUE değil NOT GIVEN olduğunu, ya da neden FALSE değil NOT GIVEN olduğunu kendi cümlelerinizle yazın.
Bu analizi haftada bir kez tekrarlayın — en sık yanıldığınız soru alt tipini tespit edin.
Bu analitik pratik pasif çözme alıştırmasından çok daha hızlı ilerleme sağlar.
T/F/NG soruları metnin ne söylediğine tam konsantrasyonu gerektiren bir soru tipidir. Stratejiyi öğrenmek kolaydır; asıl zorluk bağlam baskısı altında metinden çıkmamaktır. Bilinçli pratikle bu alışkanlık yerleşir.IELTS Reading genel stratejinizi geliştirmek ya da bireysel ders almak için benimle WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Diğer IELTS Rehberleri
IELTS'te 1 Ayda Band Skoru Nasıl Artırılır?
IELTS band skorunuzu 1 ayda 0.5–1 puan artırmak için bölüm bazlı günlük plan, en hızlı kazanım alanları ve Türk öğrencilerin en sık atladığı teknikler.
IELTS Academic mi, General Training mi? Farklar ve Hangisini Seçmeli?
IELTS Academic ve General Training arasındaki farklar, hangi ülke ve amaçlar için hangi versiyonun gerektiği ve Türk öğrencilerin en sık yaptığı seçim hatası.
IELTS'te En Sık Yapılan Gramer Hataları ve Nasıl Düzeltilir?
Türk IELTS öğrencilerinin Writing ve Speaking'de en sık yaptığı gramer hataları — article kullanımı, preposition, tense tutarlılığı ve subject-verb agreement — açıklama ve düzeltme örnekleriyle.
IELTS Kelime Hazinesi: Academic Word List ve Bağlaç Rehberi
IELTS'te yüksek Lexical Resource skoru için Academic Word List (AWL), discourse markers, kolokasyonlar ve konuya özel kelime grupları — pratik kullanım örnekleriyle.
IELTS Listening sınavında yüksek band almak için soru tipleri, dinleme stratejileri, tahmin teknikleri ve Türk öğrencilerin sık yaptığı hatalar — kapsamlı rehber.
IELTS mi TOEFL mu? Farkları, Benzerlikler ve Hangisini Seçmelisiniz
IELTS ve TOEFL arasındaki temel farklar: sınav formatı, kabul politikaları, soru stilleri ve Türk öğrenciler için hangi sınavın daha uygun olduğu — karşılaştırmalı rehber.
IELTS Reading Soru Tipleri ve Stratejileri: Tam Rehber
IELTS Reading'deki tüm soru tipleri — Matching Headings, Summary Completion, Sentence Completion ve diğerleri — için adım adım çözüm stratejileri ve zaman yönetimi.
IELTS Sınav Günü: Belgeler, Kayıt Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
IELTS sınav günü ne yapmanız, ne getirmeniz, sınav merkezine kaçta gitmeniz ve sıkça yaşanan aksaklıkları nasıl önlemeniz gerektiğine dair eksiksiz pratik rehber.
IELTS Speaking'de Band 7 Nasıl Alınır? Üç Part, Stratejiler ve Örnek Cevaplar
IELTS Speaking sınavı nasıl değerlendirilir? Part 1, Part 2 ve Part 3 için hazırlık stratejileri, band 7-8 için gerekli kriterler, sık yapılan hatalar ve Türk adaylara özel ipuçları. Örnek sorular ve cevap şablonlarıyla kapsamlı rehber.
IELTS Speaking Part 2: 2 Dakika Nasıl Konuşulur? Adım Adım Rehber
IELTS Speaking Part 2'de size verilen konudan 2 dakika boyunca akıcı konuşmak için 1 dakikalık hazırlığı nasıl kullanacağınızı, konuşmayı nasıl yapılandıracağınızı ve süreyi nasıl dolduracağınızı öğrenin.
IELTS Writing Band Kriterleri: 4 Kriter Nasıl Değerlendirilir?
IELTS Writing'de puanlama nasıl çalışır? Task Achievement, Coherence & Cohesion, Lexical Resource ve Grammatical Range & Accuracy kriterlerinin her biri için band 6, 7 ve 8 arasındaki farklar.
IELTS Writing Task 1: Grafik ve Diyagram Analizi Nasıl Yazılır?
IELTS Academic Writing Task 1'de grafik, tablo, pasta dilimi, çizgi grafik ve diyagram nasıl analiz edilir ve yazılır? Giriş, genel bakış ve detay paragrafları için yapı, Band 7+ için gereken kriterler ve sık yapılan hatalar.
IELTS Writing Task 2'deki tüm essay türleri — Opinion, Discussion, Advantages/Disadvantages, Problem/Solution ve Two-Part Question — nasıl tanınır, nasıl yapılandırılır ve her tür için ne yazılır.
IELTS Writing Task 2 Nasıl Yazılır? Yapı, Band Kriterleri ve Sık Hatalar
IELTS Writing Task 2 essay nasıl yazılır? Giriş, gövde paragrafları ve sonuç yapısı, band 7-8 için gereken kriterler, sık yapılan hatalar ve örnek cümleler. 15+ yıllık IELTS öğretmenliği deneyimiyle kapsamlı rehber.
IELTS Nedir? Sınav Formatı, Band Skorları ve Kapsamlı Hazırlık Rehberi
IELTS sınavı nedir, nasıl hazırlanılır, band skorları ne anlama gelir? Academic ve General Training farkları, dört modül (Listening, Reading, Writing, Speaking) için kanıtlanmış stratejiler ve sık yapılan hatalar. 15+ yıllık deneyimle kapsamlı IELTS rehberi.